Εμείς, σαν τη θάλασσα

Τακτοποιούσα πριν μέρες, κάτι παλιές φωτογραφίες. 

Ξεχώρισα τρεις των παιδιών.

Ο Ν., 3 χρονών στα Κύθηρα. 

Έχουμε βγει απ’ τη θάλασσα και πριν του φορέσω το στεγνό μαγιό, ξεφεύγει κι αρχίζει να τρέχει στη γραμμή που σκάει το κύμα. Κάνει ζικ ζακ, ξεφωνίζει, δραπετεύει απ’ τα ρούχα, τη φροντίδα, την επιτήρηση.

Τον φωτογραφίζουμε γυμνό κι ευτυχισμένο ν’ απομακρύνεται χοροπηδώντας.

Δυο χρόνια μετά, ο Α. στο Ελαφονήσι. 

Ενός έτους, μουλιάζει ξαπλωμένος ανάσκελα στα τυρκουάζ νερά μ’ ένα χαμόγελο χωρίς δόντια κι επιτήδευση. Χωρίς μπρατσάκια επίσης. Κολύμπαγε από μηνών.

Είναι το νερό φυσικό στοιχείο των μωρών άλλωστε. 

Το ξέρουν, το αγαπούν, το εμπιστεύονται.

Μου το ‘χε πει ο μικρός, λίγο μετά που άρχιζε να νοιώθει τις λέξεις: «εμπιστεύομαι σημαίνει αγαπώ.»

Έτσι δεν είναι;

Λίγα καλοκαίρια αργότερα, μοιάζουν κι οι δυο να χορεύουν στα κύματα του Τσιγκράδου. 

Αφροί, σταγόνες, γέλια, μαυρισμένα κορμάκια, απλωμένα χέρια που καταλήγουν σε γροθιές. Σφίγγουν τη χαρά.

Γιατί η θάλασσα είναι ευλογία και γιατρειά.

Έτσι δεν είναι;

Και μετά εμφανίζεται αυτή η φωτογραφία / Κάποιος την άλλαξε λίγο / να μην μοιάζει τόσο σοκαριστική / Να νομίσεις πως είναι ζωγραφιά / Γέννημα της φαντασίας / Η πραγματικότητα στις διαστάσεις του μυαλού μας, δεν τη χωράει τόση φρίκη.

Αυτό το μωρό.

Δεν μπορώ να σταματήσω να το βλέπω.

Έτσι όπως είναι ξαπλωμένο μπρούμυτα μοιάζει τόσο με τα δικά μου μωρά. Εδώ που τα λέμε, μοιάζει με όλα τα μωρά.

Όπως τα έχω κρυφοκοιτάξει να κοιμούνται -επιτέλους κουρασμένα από το ατελείωτο παιχνίδι.

Τι ευτυχία ένα κοιμισμένο μωρό! 

Σε ξεχειλίζει αγάπη η εικόνα / άμα δεν είναι λάθος.

Άμα είναι λάθος, σε φτύνει στα μούτρα.

Λέω συγγνώμη, νοιώθω ντροπή. 

Ε, και;

Λέμε, νοιώθουμε. 

Βάζουμε ένα εμείς. Όσο περισσότεροι, όσο μεγαλύτερο το εμείς, τόσο πιο μικροί γινόμαστε, τόσο πιο εύκολα κρυβόμαστε πίσω του.  

Ανακούφιση το πρώτο πληθυντικό όταν απολογείσαι.

 Έτσι δεν είναι;

Κάπως σαν το «εμείς τα φάγαμε». Τόσοι πολλοί εμείς οι "εμείς", που να μην φταίει κανείς μας χωριστά.

Ευκολότερα λέμε: Εμείς το φάγαμε το μωρό, Εμείς τρώμε μωρά, Εμείς οι Κρόνοι, οι ευαίσθητοι και μετανιωμένοι για την αδιαφορία μας γονείς.

Το «εμείς» δρα σαν χημικός διαλύτης. Λίγο σαν τη θάλασσα. Αραιώνει δηλητήρια. 

Σαν τη θάλασσα, άμα της ρίχνεις φαρμάκι, το εξαφανίζει. 

Είναι μεγάλη αυτή.Απέραντη σε σχέση με μας. Μπορεί να κάνει πράγματα ταυτόχρονα.

Να σε γεμίζει ευτυχία /να σε πνίγει.  

Ίσως το εμείς να γιατρεύεται με το εγώ. 

(Λέω εγώ.)  

Ω, ας γίνω επιτέλους εγωίστρια. 

Ίσως το εγώ μεγαλώνει όταν προσωποποιεί το φταίω και το «τι κάνω τώρα».

Μην μου λες δεν ξέρω.

Να εδώ, ένας άνθρωπος, βρήκε τι να κάνει:

Κι άλλος ένας:

Σκίτσο Γιάννη Αντωνόπουλου http://johnantono.blogspot.gr/

Εγώ το ψάχνω.

(το ψάχνω;)

στο μάτι του κυκλώνα

Vunuatu_Smile_NatGeo_portrait_prize

Ήταν το 2006 πρωτακούσαμε για τα νησιά Βουνουάτου όταν σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του The New Economics Foundation με τίτλο Happy Planet είχαν καταταχθεί ως το πιο ευτυχισμένο μέρος στον πλανήτη.

Δέκα σχεδόν χρόνια μετά ξανακούμε συγκλονισμένοι (sic) για το αρχιπέλαγος Vunuatou με τα 83 νησιά κάπου στον Ειρηνικό ωκεανό που βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα με ανυπολόγιστες μέχρι στιγμής καταστροφές.

Και είναι τουλάχιστον ειρωνικό μια νησιωτική χώρα με ελάχιστο περιβαλλοντικό αποτύπωμα να καταστρέφεται σχεδόν ολοσχερώς από εκρηκτικά καιρικά φαινόμενα, αποτελέσματα της άμετρης και αλόγιστης ανάπτυξης των προηγμένων χωρών...

Η ευτυχία και πώς να την αποφύγετε (καρτ-ποστάλ στην KidsCloud)

Happiness in colors, Piet Pedersen

Ξαδεφούλα μου, αγαπημένη,

Την έλαβα την κάρτα,

Σ’ ευχαριστώ πολύ-πολύ. Πριν ακόμα δω τη δική σου, είχα ξεκινήσει, μία να σου στείλω. Μα δεν μ’ άρεσε. Μάντεψε όμως, τι θέμα είχε! Ναι, για την ευτυχία έλεγα κι εγώ. Μετά, διαπίστωσα πως εσύ τα έλεγες πολύ καλύτερα, ξαναδιάβασα όσα έγραφα κι αποφάσισα πως ήταν βλακείες. Λες και είμαι ειδήμων του θέματος. Αν και μια μορφή ειδικότητας την έχω. Είναι όμως τόσο συνηθισμένη. Όπως ο περισσότερος κόσμος, ξέρω πώς να την αποφεύγω. Είπα λοιπόν, να καταγράψω τους 10 τρόπους με τους οποίους μπορείς να κρυφτείς απ’ την ευτυχία:

1. Να την αναβάλεις. Όπως λες και συ, περιμένοντας το Σαββατοκύριακο, την άδεια, να μεγαλώσουν τα παιδιά, να πάνε καλά στις εξετάσεις, να τελειώσεις με το φαΐ, να είναι καθαρό το σπίτι, να σχολάσεις πρώτα απ’ τη δουλειά, να χαζέψεις στον υπολογιστή, να σε αναγνωρίσει άλλη μια φορά η μητέρα σου, να κοιμηθείς πρώτα λίγο παραπάνω, να συναντήσεις τους φίλους που λείπουν. Ατέλειωτη η λίστα της ευτυχίας ως συνάρτησης του χρόνου. Ξέρεις, αυτού του τύπου που τρώει τα παιδιά του. Εμάς δηλαδή.
2. Να τη θεωρείς κάτι τόσο μεγαλόπρεπο που δεν το φτάνεις. Να προσπαθείς συνεχώς να είσαι έτοιμη γι αυτήν. Τόσο σκληρά ώστε να είσαι πάντα ανάξια.
3. Να πρέπει να είναι όλος ο κόσμος γύρω σου ευτυχισμένος, γιατί δεν είναι σωστό να ευτυχείς όταν γύρω σου υπάρχει τόση δυστυχία.
4. Να έχεις την υγεία σου κι εσύ κι όσοι αγαπάς. Ακόμα κι αυτοί που δεν τους ξέρεις τόσο καλά. Και πώς μπορείς να είσαι σίγουρη πως όλα έχουν ελεγχθεί σωστά και στο βάθος που πρέπει;
5. Να κάνεις ειρήνη με τον εαυτό σου, να τους αγαπάς όλους, να μην ανιχνεύεις ούτε σκιά μίσους, αντιπάθειας.
6. Να περιμένεις εκείνο το ταξίδι, στον υπέροχο τόπο, που όμως –τι κρίμα- δεν ήταν όπως τον έδειχναν οι φωτογραφίες.
7. Να περιμένεις το μεγάλο έρωτα.
8. Να περιμένεις το τέλειο παιδί.
9. Να είσαι ευτυχισμένη και να φοβάσαι, να τρέμεις. Πόσο θα κρατήσει; πότε θα σβήσει;
10. Να είσαι πάλι ευτυχισμένη, αλλά τι εφιάλτης! Να μην σου βρίσκεται ένα μολύβι, ένα λάπτοπ, σύνδεση στο ίντερνετ, κάτι βρε παιδί μου, να την εξυμνήσεις, να την καταγράψεις, να τη χαράξεις στον κορμό ενός δέντρου, να υπάρξουν στοιχεία και μάρτυρες να βεβαιώσουν την παρουσία της.

(Εντάξει, ο κατάλογος είναι ατελείωτος και ο καθένας μπορεί να προσθέσει τη δική του διαφυγή, αλλά ας μείνουμε στο 10, όπως ο Μωυσής που κάπου έπρεπε να τελειώσει με τα Ου.)

Το περίεργο είναι που υπάρχουν άνθρωποι φτωχοί, άρρωστοι, αγράμματοι, με εχθρούς, με αγαπημένους που έχασαν, με πατρίδες που αποχαιρέτησαν, φυλακισμένοι, βασανισμένοι, εξαπατημένοι, ταλαίπωροι, αποτυχημένοι. Κι έχουν αυτοί οι ανάξιοι, κάτι στιγμές που μοιάζουνε θεοί. Πάνε και καταρρίπτουν όλα τα προαπαιτούμενα λες και είναι γελοία. :)

Λες και το μόνο που χρειάζεται είναι να είμαστε ζωντανοί. Λες και είναι η ευτυχία, η δίδυμη αδερφή της ζωής.

Σε φιλώ πολύ ξαδεφούλα και περιμένω να συναντηθούμε.
θα είναι μια στιγμή ευτυχίας. ;)

Το χταπόδι της ευτυχίας

Είχα ένα δάσκαλο. Πάνε χρόνια απ’ την τελευταία φορά που τον είδα, αλλά όταν τον φέρνω στο μυαλό, η θύμηση γίνεται ζεστασιά. Και δεν κρυώνει όσος καιρός αν έχει περάσει.
Το επιβλητικά καραφλό του κεφάλι έστεκε σαν παράταιρο λαμπατέρ στο λιγνό σώμα. Ο δάσκαλος χαμογελούσε, ακόμα κι όταν ήταν σοβαρός. Με τα μάτια. Δεν είχε χαϊδεμένους μαθητές γιατί μας θεωρούσε όλους τόσο ξεχωριστούς που το 'χαμε πιστέψει κι οι ίδιοι. Όταν μιλούσε, οι ώρες δεν μέτραγαν. Λες κι είχε δικό του όλο το χρόνο του κόσμου. Δεν έδειχνε ποτέ βιαστικός. Δεν αγχωνόταν και δεν μας άγχωνε.

Όπως μάγευε το χρόνο, παράσερνε κι εμάς με πράγματα καινούρια, με αλήθεια ως και στην εκφορά του λόγου, στην κάθε διαλεγμένη λέξη, στα νοήματα. Τα θέματά του ξετύλιγαν κουβάρια αφορμών.  Ήταν ο κηπουρός των αποριών και των αναζητήσεών μας.

Πέρα από τη διδακτική ύλη, εξέθετε τις προσωπικές του απόψεις. Γιατί ο δάσκαλος σκεπτόμενων μαθητών οφείλει να είναι και να φαίνεται σκεπτόμενος άνθρωπος. Μια τέτοια δικιά του σκέψη ήταν και το "χταπόδι της ευτυχίας". 

Δυο παιδιά κυνηγούν την ευτυχία

Δεν μ’ αρέσει η Γεωγραφία. Αύριο έχουμε διαγώνισμα και δεν έχω διαβάσει. Θα ‘ πρεπε να παίρναμε απαλλαγή στα μαθήματα που βαριόμαστε. Ή να έβρισκαν έναν τρόπο να τα διδάσκουν με πιο ελκυστικό τρόπο. Όπως τα μαθαίνουμε τώρα, είναι χαμένος κόπος ν' ασχολείσαι μαζί τους. Χτες, έμεινα ξύπνιος μέχρι αργά χαζεύοντας τηλεόραση. Έβλεπα ένα ντοκιμαντέρ για τα παιδιά στη Συρία. Μάλλον θα έπρεπε να διαβάζω Γεωγραφία εκείνη την ώρα, αλλά όσα δείχνανε μου φάνηκαν πολύ πιο ενδιαφέροντα. Επίσης, έμαθα πού βρίσκεται η Συρία, γιατί κάποια στιγμή, δείξανε έναν χάρτη. Πάντως, τα παιδιά εκεί κάτω, περνάνε ζόρικα. Η γιαγιά είπε πως είμαι πολύ τυχερός που δεν είμαι στη θέση τους κι ας έχω να γράψω διαγώνισμα αύριο. 
(Γιώργος, 13 χρονών, Αθήνα)

Οι γονείς μου είναι η ασφάλειά μου. Σε κάθε πυροβολισμό, σε κάθε έκρηξη, αυτούς φέρνω στο μυαλό μου κι είναι σαν να τρέχουν κοντά μου, να με τυλίγουν σε μια κουβέρτα, να γίνομαι αόρατη. Κανείς δεν μπορεί να με δει, να με βλάψει. Εδώ και μερικούς μήνες,  δεν πηγαίνω πια σχολείο. Όταν πηγαίναμε, το βαριόμουν. Τώρα μου λείπει. Ακόμα κι οι ώρες των μαθηματικών μου λείπουν. Δεν θέλω να σκεφτώ τι άλλο μου λείπει. Είναι απ’ αυτές τις σκέψεις που κάθονται στο στομάχι σαν βαρύ φαΐ και δεν σ’ αφήνουν ν' αναπνεύσεις. Ούτε το φαΐ θέλω να σκέφτομαι, μόνο να αναπνεύσω και πάλι. Να φτάσει η ανάσα μου στ' ακροδάχτυλα. Θα φύγω με τους γονείς μου για την Ευρώπη. Θα περάσουμε νύχτα τη θάλασσα μέσα σε μια βάρκα. Θα είναι σαν εκδρομή περιπέτειας. Έτσι λέει ο μπαμπάς. 
(Λέιλα, 13 χρονών, Χαλέπι)

Η ευτυχία είναι ένα μικρό πλάσμα

Νύχτα. Μια μπύρα και δεν δίνω δεκάρα για την παλιά και την καινούρια κυβέρνηση. Άναψα κάτι φαναράκια. Ρεσώ καπακωμένα με φτηνά μπουκάλια. Όλα κρεμασμένα από ένα μεταλλικό πλαίσιο. Κατασκευή της δεκάρας, που αιωρείται υπέροχα στο καλοκαιρινό μπαλκόνι. Θυμήθηκα ρακόμελα στα Κουφονήσια. Ένα μπαράκι, νομίζω Μύλος λεγόταν, με τα ίδια ακριβώς φαναράκια για να βρίσκεις και καλά το τραπέζι σου. Την τύφλα μας δεν βλέπαμε κι είχε και κάτι χωμάτινα σκαλοπάτια να φας τα μούτρα σου, αλλά τα ρακόμελα σκίζανε. Πριν καταλήξουμε στο μπαράκι, είχαμε ξεκινήσει τη μέρα  νωρίς. Πώς αλλιώς, όταν πας διακοπές με τα πιτσιρίκια. Μαζί με τους φίλους είχαμε τρία μικρά, κοινωνικότατα κι ακούραστα. Παραλία ποδαράτοι, μπάνιο ολοήμερο, παιχνίδι, ατελείωτες ερωτήσεις για τους γυμνούς(-ες) συν-λουόμενους(-ες) και τις ανατομικές λεπτομέρειες του καθενός(-μιάς), επιστροφή στα δωμάτια, ντους, ένας χαμός από μαγιώ, πετσέτες, μετρημένα μανταλάκια, μελτέμια, τα βρεμμένα στη μούρη ή στο χώμα, έξοδος για φαγητό, γεμάτα τραπέζια (τι εποχές, Θε μου!), τα μικρά πεινασμένα, αλλά ευτυχώς απασχολημένα με την παρέα, να τρώνε στη συνέχεια τ’ απίστευτα, που ποτέ-μα ποτέ- δεν θα τολμούσα να τους σερβίρω στο σπίτι και να θέλουμε και ποτό οι μεγάλοι –χαρά στα κουράγια μας- με τα παιδιά ξεσαλωμένα απ το εκδρομικό κι αναπάντεχο ξενύχτι. Να δοκιμάζουν γουλίτσες, να λιγώνονται με το μέλι, να ξαναδοκιμάζουν -λίγο μόνο, αν και κανείς δεν μπορεί να τσεκάρει στο σκοτάδι- να μας κοροϊδεύουν και να ξεραίνονται τα τρία τους αγκαλιασμένα στο διθέσιο καναπέ, απολύτως δικαιωμένα μια και όλα πια τα κατέκτησαν παρέα με τους μεγάλους. Λίγο πιο μεγάλα και τα ίδια κατά μία τεράστια, αξιομνημόνευτη μέρα. Κι οι μεγάλοι, να τα χαζεύουμε, να χαλαρώνουμε, να γελάμε με την κάθε σαχλαμάρα, να πίνουμε, να δακρύζουμε απ’ τ’  αστεία που δεν τα χωράει ένα τόσο δα νησάκι και να συλλογιόμαστε πως τα μελτέμια γεννιούνται απ’ τις ευτυχισμένες εκπνοές των παραθεριστών κι ότι εκείνη ειδικά τη νύχτα, πρέπει όλοι να ήταν πολύ-πολύ ευτυχισμένοι γιατί κόντευε ο αέρας να μας πάρει και να μας σηκώσει κι ένα θεός ξέρει πού ταξίδευαν τώρα τα μαγιώ κι οι πετσέτες. Κι ούτε να θυμάμαι πώς γυρίσαμε στα δωμάτια, μα νομίζω σταματήσαμε για λουκουμάδες.