Τι να ευχηθώ;

 Κάθε χρόνο πριν ξεκινήσει η εορταστική περίοδος ξεφυλλίζω τις κάρτες τις παλιές, προσπαθώντας να γυρίσω το χρόνο λίγο πίσω και να ζυγιάσω τις παλιότερες καταστάσεις με τις τρέχουσες και να βάλω μπροστά τα θέλω και τα επειδή του νέου χρόνου. Οι ευχές στο χαρτί μένουν λιγάκι παραπάνω και τις βρίσκεις ευκολότερα από αυτές που κείτονται μέσα σε εξεζητημένα backup. Ελάχιστες ηλεκτρονικές κάρτες συντηρούν στη μνήμη μου το πρόσωπο που τις έστειλε. Σε αντίθεση με τις χάρτινες. Με γλυκύτητα θυμάμαι τις κάρτες που ξεδιπλωνόντουσαν πάνω στην οικογενειακή βιβλιοθήκη, μαντόνες, φάτνες και άφυλοι μάγοι δίπλα-δίπλα με χοντρούληδες αγιοβασίληδες και άκαμπτα έλατα. Κυρίως όμως κολλούσα σε αυτές με το χιόνι και τα παιδάκια να κάνουν πατινάζ ή σέρνουν έλκηθρα και που ενστάλαζαν μέσα μου το πρότυπο των λευκών Χριστουγέννων του δυτικού κόσμου. 

Φέτος, ο συνήθης εορταστικός εσμός με πιάνει απροετοίμαστη. Ιδιαίτερα στη δουλειά. Να δεχτώ ευχές από ανθρώπους που δεν συμπαθώ. Να πω ευχές σε ανθρώπους που λοιδωρώ. Και έτσι κρύβομαι πίσω από δεξαμενές με χημικά και πίσω από κλειστές πόρτες γραφείων. Μια δυσανεξία στις τυπικές ευχές των ημερών. Μια φαγούρα στο χέρι μπας και ρίξω χαστούκι, αντί για αγκαλιά.

Αλλά στους άλλους, στους φίλους τους αγαπημένους, τι να ευχηθώ τώρα; Τώρα που τα δύσκολα έχουν έρθει για να μείνουν. Σε αυτούς που επιλέγουν να ζουν στη χώρα αυτή, στην ήπειρο αυτή, στην πόλη αυτή και που δεν θέλουν η φυγή τους να είναι η επιλογή κάποιων άλλων. Σε αυτούς λοιπόν σας/τους εύχομαι:

1. Δύναμη - λίγη παραπάνω
2. Τύχη – εκ των ουκ άνευ
3. Χαρά - να την αναζητάτε
4. Υγιεία - προϋποθέτει τα 1-2-3
5. Αγάπη – πάντα και παντού

Όλα με το μαχαίρι

Στην τρυφερή ηλικία των 14 χρόνων, είχα σημαδευτεί απ’ την ανάγνωση του «ουδέν νεώτερον από το δυτικό μέτωπο». Θυμάμαι ακόμα κάποιες ιδέες του Ρεμάρκ που τότε με είχαν συνεπάρει. Ο Ρεμάρκ είχε πολεμήσει στα χαρακώματα του 1^ου Παγκόσμιου πόλεμου ως γερμανός στρατιώτης. Αναρωτιέται συχνά, σ’ αυτό το αυτοβιογραφικό βιβλίο, τι έχει να χωρίσει με τους απέναντι. Με τα συνομήλικά του παιδιά απ’ τη Γαλλία, με  τα οποία ακούνε την ίδια μουσική, διαβάζουν τα ίδια βιβλία, εύκολα θα ερωτεύονταν το ίδιο κορίτσι (αν και αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε καυγά). Σε καιρό ειρήνης ο «εχθρός» απέναντι, μπορούσε να είναι ο κολλητός. Αυτή η σκέψη τον οδηγεί σε μια πρόταση, που πολύ την είχα χαρεί: Κάθε φορά που οι ηγέτες οδηγούν τους λαούς σε πόλεμο, να μην στέλνουν τους νέους να σκοτωθούν,  να μην βομβαρδίζονται οι πόλεις και οι άμαχοι, Να λύνουν οι αρχηγοί τις διαφορές τους σε ένα ρινγκ, παλεύοντας μέχρι θανάτου. Αν γουστάρουν και αν τους βαστάει να παραστήσουν τους ήρωες. Κι όλοι εμείς, οι μελλοθάνατοι τώρα πολεμιστές, να μπιζάρουμε και να στοιχηματίζουμε στις κερκίδες .

Πολλές φορές έκτοτε σκεφτόμουν, πως αν ποτέ γινόταν πόλεμος, αν τύχαινε να με πάρουν στρατιώτη (στην περίπτωση που στρατολογούσαν και τα κορίτσια), θα μου ήταν αδύνατο να σκοτώσω. Αν ο «εχθρός» ή ο «εισβολέας» ήταν κάποιος πολύ αξιότερος, πολύ πιο αξιαγάπητος από μένα; Πώς θα μπορούσα να το ξέρω; Πώς θα μπορούσα να στερήσω την ανθρωπότητα από ένα λαμπρό μυαλό ή από μια ψυχή αγίου;

Αν ο απέναντι ήταν το πιθανό μου φιλαράκι; Ίσως ο μελλοντικός αγαπημένος μου; Κατέληξα λοιπόν, πως όλοι οι πόλεμοι είναι εμφύλιοι, αφού διεξάγονται μεταξύ πιθανών φίλων, αφού οι φίλοι -περισσότερο από κάθε άλλη ομάδα ανθρώπων- θα μπορούσαν να απαρτίσουν μια φυλή, πέρα από το χρώμα το δέρματος, τον τόπο που γεννήθηκαν, το σχήμα των ματιών τους. Όλοι οι πόλεμοι, λοιπόν, είναι εμφύλιοι.

Όλοι οι πόλεμοι;

Ίσως όχι όλοι. Με αυτόν τον τύπο ας πούμε,  δεν θα μπορούσα να ήμουν φίλη. Γιατί βρε παιδί μου, άμα σε πληρώνει η χρυσή αυγή (με χρηματοδότηση ποίων αλήθεια;) να δολοφονείς ανθρώπους, ε όχι. Δεν υπάρχει περίπτωση να είσαι  φίλος. Είσαι εχθρός. Είσαι απέναντι , έξω, πέρα και  μακριά από κάθε εισαγωγικό. Αν η αστυνομία κάθεται και σε καμαρώνει να σκοτώνεις άοπλους,  τότε πώς θα εμποδιστεί η σύρραξη;  Και με ποια λογική θα βαφτιστεί εμφύλιος;